Co to jest celiakia i jak się objawia?

Celiakia nadal w wielu środowiskach jest mylnie postrzegana jako choroba wieku dziecięcego. Tymczasem schorzenie diagnozuje się u osób w każdym wieku. I choć wiadomo, że na celiakię cierpi przynajmniej 1% populacji, to najnowsze badania fińskich naukowców wskazują, że częstotliwość występowania tej choroby ciągle wzrasta.


Przyczyny choroby

Głównym winowajcą celiakii jest gluten, którego organizm chorego nie toleruje. W efekcie doprowadza to do zaburzenia pracy systemu odpornościowego, a także rozwoju procesów zapalnych, powodujących zanik kosmków w jelicie cienkim. Kosmki pełnią bardzo ważną funkcję – zwiększają powierzchnię wchłaniania jelita cienkiego, dlatego też ich uszkodzenie przyczynia się do braku możliwości przyswajania składników odżywczych.

Liczne badania wskazują, że skłonność do celiakii, zwanej też chorobą trzewną, ma podłoże genetyczne. W związku z tym zaleca się, aby u zagrożonego celiakią dziecka pokarmy z glutenem wprowadzać jak najpóźniej. Najlepiej również profilaktycznie stosować dietę bezglutenową.

Konsekwencje nieleczonej celiakii

Nieleczona celiakia stopniowo zaburza funkcjonowanie całego organizmu. Doprowadza do niedoborów i wielu zaburzeń m.in. anemii, krzywicy, opóźnienia w rozwoju fizycznym, wczesnej osteoporozy, a także zaburzeń płodności. Zakłócenia w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego mogą spowodować rozwój chorób autoimmunologicznych takich jak: toczeń trzewny, cukrzyca typu I, reumatoidalne zapalenie stawów.

Gdzie występuje gluten?

Gluten zawierają ziarna zbóż, w których jest dużo aminokwasów proliny i kwasu glutaminowego. Gluten występujący w pszenicy to gliadyna, w życie – sekalina, jęczmieniu – hordeina, w owsie – awenina. Gluten obecny jest również w pszenżycie.

Jakie są objawy celiakii?

Celiakia to choroba, która może wykazywać objawy lub też pozostać bezobjawowa. Typowe objawy celiakii to: bóle brzucha, wzdęcia, wymioty, luźne stolce, ulewanie po 6 miesiącu życia w sytuacji gdy dziecko nie jest karmione piersią. Do objawów celiakii należą również zaburzenia wzrostu, nagły spadek wagi, skłonność do infekcji, anemia oraz zmiany skórne: rumień na twarzy, grudki i pęcherzyki w zagięciach kolan i łokci, w okolicy pośladków. Co się dzieje kiedy choroba nie daje żadnych widocznych objawów? W takiej sytuacji celiakię można wykryć tylko dzięki badaniom krwi na obecność swoistych przeciwciał, zwanych markerami serologicznymi celiakii: EmA, tTG, DGP, GAF, gdzie:

- EmA to przeciwciała przeciwko endomysium mięśni gładkich.

- tTg to przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej.

- DGP lub GAF przeciwciała przeciwko deamidowej gliadynie.

Jeżeli we krwi zostaną wykryte powyższe przeciwciała, wówczas wykonuje się biopsję jelita cienkiego, aby obejrzeć strukturę kosmków jelitowych i dokonać ich oceny w czterostopniowej skali Marsha. U dzieci badanie to przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym.

Jeśli w kosmkach występują przeciwciała i ubytki oznacza to celiakię, która jest chorobą nieuleczalną. Jedyną skuteczną metodą leczenia celiakii jest stosowanie przez całe życie ścisłej diety bezglutenowej. Eliminacja glutenu powoduje, że zniszczone kosmki jelitowe zostaną poddane regeneracji. Proces ten trwa , w zależności od ubytków, od kilku miesięcy do nawet kilku lat. Im wcześniej rozpoznana celiakia, tym mniejsze zniszczenia kosmków i krótsza regeneracja. Ryż, kukurydza, gryka, groch, fasola, soja nie zawierają glutenu, mogą więc zastępować zboża w diecie dzieci bez szkody dla ich zdrowia.

 

Oceń artykuł:
Średnia ocena: 5 Ilość głosów: 1

Porady dla rodziców

Masz pytanie?