Jak rozpoznać niedosłuch u dziecka?

Twoje dziecko Cię nie słucha i nie wypełnia poleceń, a do tego jest rozdrażnione i niespokojne? Nie musi to oznaczać, że jest niegrzeczne… Przyczyną mogą być problemy ze słuchem. Niestety już co 6-te dziecko w wieku szkolnym ma problemy ze słuchem, często z powodu zaniedbanych stanów zapalnych ucha. Kontrola słuchu dziecka to naprawdę prosta czynność. Jeśli tylko zauważymy nieprawidłowości, zwróćmy się o pomoc do specjalisty, nim zmiany okażą się nieodwracalne…


Jak zbudowane jest ludzkie ucho?

Narząd słuchu składa się z ucha zewnętrznego, środkowego, wewnętrznego i drogi słuchowej. Ucho zewnętrzne to małżowina uszna i przewód słuchowy oddzielony błoną bębenkową od ucha środkowego, czyli jamy bębenkowej z kosteczkami słuchowymi. Drgania błony wywołane przez fale dźwiękowe są przenoszone przez kosteczki słuchowe (młoteczek, kowadełko, strzemiączko) do ucha wewnętrznego i dalej jako bodźce nerwowe przez nerw słuchowy do kory mózgowej, gdzie są rozpoznawane.

Słuch najbardziej intensywnie rozwija się w pierwszym roku życia dziecka

Kora mózgowa u noworodka dopiero się kształtuje, wytwarzają się wówczas połączenia między neuronami i jeśli we wczesnym stadium proces ten zostaje zaburzony , to uszkodzenia będą trwałe. Należy pamiętać, że sprawny słuch jest niezwykle ważny dla rozwoju mowy i dalszego rozwoju umysłowego.

Czym jest niedosłuch i jakie są jego przyczyny?

To zaburzenia układu słuchu, polegające na nieprawidłowym odbiorze i przewodzeniu dźwięków. Niedosłuch dzieli się na przewodzeniowy i odbiorczy. Przy niedosłuchu przewodzeniowym nieprawidłowości występują w obrębie ucha zewnętrznego i środkowego, a przy niedosłuchu odbiorczym zaburzony jest przekaz dźwięków w uchu wewnętrznym, w nerwie słuchowym i drogach słuchowych.

Przyczyną niedosłuchu u dzieci najczęściej są zmiany pozapalne w następstwie infekcji górnych dróg oddechowych. Nos i gardło są połączone z uchem środkowym poprzez trąbkę słuchową. U dzieci trąbka jest krótsza niż u dorosłych i dlatego zarazki łatwiej przenikają do ucha. Również obrona immunologiczna u dzieci jest słabsza, bo ich układ odpornościowy jeszcze w pełni nie działa. Ostrego zapalenia ucha środkowego nie wolno leczyć na własną rękę przy użyciu preparatów dostępnych bez recepty. Bezwzględnie konieczna jest wizyta u lekarza i podanie antybiotyku. Skraca to przebieg choroby i zmniejsza możliwość powikłań.

A trzeba uważać, bo groźnym powikłaniem jest wysiękowe zapalenie ucha środkowego, przebiegające bez ostrych objawów zapalenie ucha, czyli bez bólu i wzrostu temperatury. Toczą się wtedy procesy zapalne i w jamie bębenkowej gromadzi się płyn. Upośledza to przewodzenie bodźców dźwiękowych i prowadzi do postępującego w czasie niedosłuchu.

Inne przyczyny wysiękowego zapalenia słuchu to zmiany w migdałku gardłowym tzw. trzecim, którego przerost blokuje ujście gardłowe trąbki słuchowej. Blokada ujścia trąbki słuchowej zaburza jej mechanizm działania, czyli regulację ciśnienia w jamie bębenkowej, a to sprzyja gromadzeniu płynu. Również refluks przełykowo-gardłowy u najmłodszych dzieci prowadzi do zmian wysiękowych.

Zjawisko czasowego niedosłuchu u dziecka

Niekiedy przyczyną czasowego niedosłuchu jest perforacja błony bębenkowej. Jej pękniecie może nastąpić w czasie ostrego zapalenia ucha środkowego, ale czasem jest to wynik mechanicznego uszkodzenia np. przy czyszczeniu przewodu słuchowego. Przewód słuchowy sam oczyszcza się z woskowiny i nie należy absolutnie wkładać do ucha żadnych patyczków kosmetycznych. Jeśli dojdzie do uszkodzenie, błona bębenkowa zacznie sama się regenerować, ale może pozostać niezarośnięta szczelina, przez którą wnikają bakterie, co osłabia przewodzenie dźwięków.

Jeśli mogło dojść do przebicia błony bębenkowej np. dziecko włożyło sobie samo do ucha cieniutki przedmiot np. drucik, patyczek, to należy się natychmiast udać do lekarza. Tylko po dokładnym badaniu przez otoskop będzie można podjąć właściwe leczenie.

Rodzicu, bądź czujny!

Niezwykle ważna przy wykrywaniu niedosłuchu jest czujność rodziców. Szczególnie należy zwrócić uwagę na brak reakcji na głośny bodziec dźwiękowy np. dzwonek u drzwi lub grzechotkę. Również opóźnienia w gaworzeniu, w wymawianiu sylab mogą sugerować niedosłuch, choć niekoniecznie musi tak być.

Poza tym, jeśli zauważymy, że po przebytej infekcji nasze dziecko słabiej reaguje na dźwięki np. trzeba głośniej go wołać, nastawia głośniej telewizor, to koniecznie zwróćmy się do lekarza o skierowanie do otolaryngologa, aby specjalista mógł zbadać słuch dziecka. Nie należy tego bagatelizować, bo skutki mogą być dla dziecka nieodwracalne…

Oceń artykuł:
Średnia ocena: 3.8 Ilość głosów: 8

Porady dla rodziców

Masz pytanie?